Filozofia Aikido

Wbrew obiegowej opinii, nie istnieje jedna filozofia Aikido. To, co jest, jest niezorganizowanym zbiorem tylko częściowo pokrywających się przekonań religijnych, etycznych i metafizycznych, które są mniej lub bardziej obecne wśród aikidoków, i które są przekazywane z ust do ust lub, rozproszone, znajdują się w różnych publikacjach dotyczących Aikido.

Oto niektóre przykłady:
,,Aikido nie jest sposobem na pokonanie wrogów; jest sposobem na pogodzenie się ze światem i sprawienie, aby wszyscy ludzie na świecie stali się jedną rodziną.''
,,Istotą Aikido jest rozwijanie ki [wewnętrzna siła życiowa, duch, energia umysłowa/duchowa],''
,,Aikido jest przede wszystkim drogą do osiągnięcia fizycznej i psychologicznej samodoskonałości.''
,,Ciało jest zjednoczeniem fizyczności i duchowości stworzonym przez wszechświat.'' I tak dalej.

Jako podstawy prawie wszystkich filozoficznych interpretacji Aikido, możemy postawić dwa podstawowe wątki:
- Zobowiązanie do pokojowego rozwiązywania konfliktów, gdzie to tylko możliwe.
- Zobowiązanie do samodoskonalenia przez trenowanie Aikido.

Aikido jest bardzo specyficzną sztuką walki, gdyż jej bogaty repertuar techniczny (ponad 10 tys. wariantów technik) jest ściśle związany z zasadami filozoficzno - etycznymi tego systemu.
Techniki, które zostały zbudowane w oparciu o filozofię służą praktycznemu wcieleniu jej w życie. Filozofia Aikido polega na uświadomieniu przeciwnikowi, że walka jest bez sensu.
"Przeciwnik jest człowiekiem, którego coś trapi i który z tego powodu chce nam zrobić coś złego. Nie znaczy to jednak, że mamy się do niego upodabniać".

"Kiedy zaatakuje mieczem niech tnie powietrze, aż wyda mu się to bezsensowne.
Niech kłuje nożem w pustkę, zadaje ciosy, które go tylko zmęczą, próbuje chwytów, które nic nie chwytają. Niech przenika przez obrońcę, jak przez mgłę lub odbija się od niego łagodnie, jak płatki śniegu od szybko wirującej kuli. Wówczas zrozumie, że atak i agresja nie mają sensu.
Odejdzie pokonany, lecz w istocie bogatszy w człowieczeństwo".

Osią spajającą zarówno filozoficzny jak i praktyczny - "techniczny" aspekt tej sztuki walki jest zasada "wirującej kuli". W Aikido tak jak w wielu innych sztukach walki centralne miejsce zajmuje pojęcie "ki" - energii wypełniającej cały wszechświat, a więc także człowieka. Specyficznym dla Aikido jest sposób wykorzystania tej energii, która nie jest koncentrowana w punkcie poprzez zadanie ciosu lub przeciwstawienie się mu blokiem lecz staje się ona płynącym strumieniem.

"Siła wbijanego sztyletu jest niszcząca, ale można go złamać.
Kto zaś potrafi zawrócić strumień?"

 "Aikido. Sztuka walki dla dżentelmenów."
 Jerzy Miłkowski, Stanislaw Makuch, Ewa Miłkowska.